Back to top
Bản quyền

Chảy máu chất xám - Vấn nạn ăn cắp bản quyền sản phẩm

Chảy máu chất xám - Vấn nạn ăn cắp bản quyền sản phẩm

Ở Việt Nam hầu như vấn đề tôn trọng bản quyền sản phẩm còn khá mới và ít được chú trọng. Trước đây lúc mình nhỏ, khi mình lên internet tải phần mềm về, hầu như mình crack 99%, lúc đó mình cũng không hiểu gì lắm. Người ta kêu crack để xài, vậy thì mình cứ làm thôi.

Vậy crack là gì?

Nghe nó hay kiểu Tây vậy thôi chứ nói tiếng việt là "sử dụng trái phép sản phẩm khi chưa được người sản xuất cho phép". Có nhiều hình thức crack hiện nay với tên gọi mà bạn có thể nghe qua (chi tiết như thế nào các bạn google nhé):

  • Crack
  • Keygen
  • Serial
  • Reg file
  • Patch
  • Loader
  • .....

Hiện này, lướt Facebook, Google, đi đâu cũng thấy các slogan "share phần mềm bản quyền miễn phí", "phần mềm xyz crack", "hướng dẫn crack...".

Ngay cả đứa bạn mình mua laptop tại 1 đơn vị uy tín, máy bán giá 16tr mà phần mềm Office cũng...crack luôn. Gọi hỏi họ nói "Tụi em không cài Office bản quyền, chỉ crack thôi ạ". Nghe thiệt méo mặt, không biết nói gì. 😐

Các đơn vị bán sản phẩm về vi tính, đôi khi họ cũng "copy - paste" các sản phẩm crack, sao chép ra đĩa cứng hoặc USB và bán công khai trên website cá nhân của họ.

Từ các công ty lớn đến các tổ chức nhỏ, ngay cả đơn vị dạy học cũng "xài chùa" đi em (bản thân mình đang học Thiết kế đồ họa, đã đi dò hỏi kha khá đơn vị dạy học và 90% đều crack cho đỡ tiền bản quyền @@ ).

Từ khi lớn lên có nhận thức và đã đi làm, mình dần nhận thức sâu sắc hơn về chủ đề này. Có thể có nhiều nói mình "rảnh", lo bản thân chưa xong đã lo chuyện thiên hạ. Tuy nhiên, khi tìm hiểu sâu về vấn đề này, mình hiểu ra rằng, việc tôn trọng bản quyền sản phẩm là việc của chính mình, chứ không phải lo chuyện nhà người ta.

Vì sao vậy, mình sẽ chia sẻ góc nhìn về tác hại thực tế từ việc dùng sản phẩm crack, từ đó bạn có thể tự nghiệm những mặt lợi ích khi mua bản quyền chính hãng:

Tác hại 😢

  • Ăn cắp trực tuyến - Bình thường 1 người ăn cắp sản phẩm hữu hình đã là bị đi tù. Tuy nhiên, khi ăn cắp công sức lao động bằng trí tuệ của người khác, lại không bị xử phạt nặng, khiến vấn nạn này ngày càng phát triển. Khi bạn dùng sản phẩm lậu - đã là tự mình ăn cắp sản phẩm và tiếp tay cho vấn nạn ăn cắp bản quyền ngày càng phát triển hơn.
    Ăn cắp trực tuyến
  • Chảy máu chất xám - thiếu tôn trọng người sáng tạo ra sản phẩm/dịch vụ. Nếu ai cũng dùng "chùa" những sản phẩm trí tuệ do người ta tạo ra, thì đến 1 lúc không còn ai muốn bỏ công bỏ sức ra tạo ra sản phẩm / dịch vụ cho bạn sử dụng nữa. Ảnh hưởng chung đến tất cả mọi người, kể cả người dùng chính hãng
Chảy máu chất xám
  • Lổ hổng bảo mật - Ai cũng nghe nói đến việc dùng sản phẩm crack dễ bị ăn cắp thông tin, ảnh hưởng bảo mật. Tuy nghe vậy chứ ít người tìm hiểu sâu xem nó tác động như thế nào. Với vai trò là 1 người đã làm việc về lập trình, mình xin chia sẻ nó thế này:
    1. Phần mềm là 1 khối thống nhất. Bạn mua/thuê bản quyền từ tác giả tạo ra sản phẩm, bạn hoàn toàn an tâm về bảo mật dữ liệu.
      bảo mật dữ liệu
    2. Tuy nhiên, khi crack, người ta can thiệp vào mã nguồn sản phẩm và tạo ra những lỗ hổng, khiến sản phẩm không còn là 1 khối, mà đã bị phân mảnh.
    3. Người hacker khi muốn tấn công 1 máy tính / máy chủ / website/tài khoản của bạn, họ không dễ tấn công trực tiếp vào chính sản phẩm đó, mà họ sẽ đi bằng cửa sau (backdoor) - tấn công vào các lỗ hổng đã tạo ra từ chính các phần mềm đã crack.
      xâm nhập hệ thống
    4. Kết quả: Kiểm soát máy tính, mất dữ liệu, tống tiền....Đủ kết quả có thể xảy ra, mà nguyên nhân đơn giản đầu tiên, là chính bạn đã "mở cửa sau" cho người ta vào nhà bạn.
      Mất kiểm soát dữ liệu
  • Thiếu sự hỗ trợ và cập nhật sản phẩm - Khi bị lỗi về phần mềm hay những sự cố phát sinh ngoài ý muốn, bạn sẽ không thể nhận sự hỗ trợ trực tiếp từ đơn vị sản xuất ra phần mềm. Cũng như mỗi khi có nâng cấp tính năng mới, bạn không thể update, bắt buộc phải lên internet và tìm 1 bản crack phiên bản mới hơn để tải xuống. Mất nhiều công sức và mất thời gian chính mình.
    Không được hỗ trợ giải quyết vấn đề
  • Bõ lỡ tính năng ưu việt - Ví dụ một trường hợp cụ thể, khi bạn crack các sản phẩm thiết kế đồ họa của Adobe, bạn có thể dùng các công cụ để làm việc. Tuy nhiên, bạn sẽ không thể có tài khoản Adobe Cloud để lưu trữ đám mây, dùng thư viện hình ảnh, thư viện font chữ, thiết kế trên đa nền tảng từ máy tính, điện thoại, máy tính bảng và rất nhiều tiện ích khác mà chỉ người dùng chính hãng mới có.
    Những tính năng ưu việt
  • Lương tâm bản thân -  Khi bạn làm 1 điều gì cho người khác, điều đó quay lại chính bạn. Bạn cảm thấy thế nào nếu 1 ngày bạn tạo ra sản phẩm bằng biết bao nhiêu công sức, người ta tải về dùng "chùa" hết, bạn thấy như thế nào? Khi bạn không biết tôn trọng công sức của người khác, cũng giống như bạn không biết tôn trong công sức của chính mình vậy. 
    Lương tâm bản thân

Trên đây là những điều rất cơ bản về tác hại của việc ăn cắp bản quyền sản phẩm. Khi phân tích về mặt tác hại mình cũng đã chia sẻ về mặt lợi ích khi mua/thuê bản quyền mà chỉ những người dùng chính hãng mới có. 

Khi còn nhỏ mình thiếu sự nhận thức về vấn đề này nên có thể châm chước được. Tuy nhiên khi đã lớn và thấy những người lớn xung quanh mình ai cũng xem quá nhẹ công sức lao động của người khác như vậy, thật sự mình rất xót xa.

Hy vọng rằng theo thời gian, mọi người sẽ nhận thức sâu sắc hơn, dùng các sản phẩm chính hãng để tự bảo vệ mình, cũng như biết bảo vệ công sức của người khác.

Cám ơn các bạn đã dành thời gian đọc bài viết của mình 😊

 

Bình luận